الشيخ الأميني ( مترجم : واحدى )

455

الغدير ( فارسى )

وجه هفتم از اشكالات ابن تيميه حارث بن نعمان در ميان صحابه معروف نيست ، چه ارباب حديث از قبيل ابن عبد البر در استيعاب و ابن منده و ابو نعيم اصفهانى و ابو موسى در تأليفات خود ضمن نامهاى صحابه نامى از او به ميان نياورده‌اند . بنابراين ، وجود چنين كسى از نظر ما پذيرفتنى نيست . جواب اشكال كتب مشتمل بر نام و شرح حال صحابه متكفّل ذكر تمام صحابه نيست ، بلكه هريك از مؤلّفان در اين موضوع در حدّ توان و امكان به ذكر نام جمعى از صحابه پرداخته است ، سپس مؤلّف ديگرى آمده و از زواياى كتب و آثار ، نام و نشان افرادى از صحابه را كه پيشينيان بر آنها وقوف نيافته بودند ، به دست آورده و بر گفتهء مؤلّف قبلى افزوده است . جامع‌ترين كتابى كه در اين زمينه يافتيم ، كتاب الاصابة فى تمييز الصحابة ، تأليف ابن حجر عسقلانى است كه در آغاز كتاب خود مىنگارد : همانا يكى از شريف‌ترين علوم دينى ، علم حديث نبوى است و از مهم‌ترين موضوعات آن تشخيص اصحاب رسول خدا و تمييزشان از كسانى است كه بعد از آنان آمده‌اند و گروهى از حفّاظ بنا بر اطلاعى كه از صحابه و تابعين به دست آورده‌اند ، آثارى در اين‌باره تأليف كرده‌اند و تا آنجا كه من اطلاع دارم ، نخستين كسى كه در اين موضوع كتاب تصنيف كرده است ، ابو عبد اللّه بخارى است و ابو القاسم بغوى و ديگران نيز به نقل از او پرداخته‌اند . البته ، جمعى از طبقهء مشايخ بخارى نام صحابه را به انضمام تابعين گرد آورده‌اند كه خليفة بن خياط و محمّد بن سعد و همرديفانش چون يعقوب بن سفيان و ابو بكر بن ابى خيثمه از آن جمله‌اند . در اين زمينه گروه ديگرى نيز بعد از آنها تصنيفاتى كرده‌اند ، مانند ابو القاسم بغوى و ابو بكر بن ابى داود و عبدان و كسانى كه كمى قبل از آنها بوده‌اند ، مانند مطين ، ابو على بن سكن ، ابو حفص بن شاهين ، ابو منصور ماوردى ، ابو حاتم بن حبّان ، طبرانى در كتابش المعجم الكبير ، ابو عبد اللّه بن منده ، ابو نعيم و ابو عمر بن عبد البرّ كه كتاب خود را